01 — 07
Inženjerski razvoj
ED u Crnoj Gori razvija aira monitore i prečišćivače vazduha otvorenog koda, za crnogorske učionice.
ED
ED je tehnička okosnica aire. Projektuje, testira i proizvodi monitore kvaliteta vazduha i prečišćivače vazduha otvorenog koda, namijenjene učionicama. Cilj je da svaka škola u Crnoj Gori koristi uređaje projektovane, proizvedene i održavane u zemlji, i da ih crnogorski inženjeri stalno unapređuju.
Od mjerenja do čistog vazduha, korak po korak
ED radi u fazama, a svaka faza se nadovezuje na prethodnu. Dva inženjerska tima rade paralelno: jedan se oslanja na AirGradientov hardver i firmver otvorenog koda kako bi isporučio pouzdane monitore spremne za učionicu, dok drugi eksperimentiše sa novim senzorima, arhitekturama uređaja, kriptografijom i funkcijama vještačke inteligencije. Tako ED stalno uvodi inovacije, a u učionici uvijek ima ispravan uređaj kojem se može vjerovati.
- Prvo monitori
Podaci u realnom vremenu u svakoj učionici
Monitori kvaliteta unutrašnjeg vazduha otvorenog koda daju svakoj učionici podatke u realnom vremenu. Polaze od AirGradientove provjerene platforme otvorenog koda i razvijaju se u sertifikovano crnogorsko rješenje, oblikovano onim što procjene infrastrukture pokažu u stvarnim učionicama, od mrežne povezanosti i pouzdanosti napajanja do položaja senzora. Svako rješenje korak po korak prolazi put od prototipa, preko validacionog testiranja i sertifikacije, do serijske proizvodnje.
- Zatim prečišćivači
Prilagođeni svakoj prostoriji
Kada mjerenja pokažu gdje je pomoć potrebna, ED razvija prečišćivače vazduha. Podaci iz učionica određuju gdje će biti postavljeni i koja je vrsta potrebna, pa je svaki prilagođen ventilaciji, broju ljudi i profilu zagađenja svoje učionice, umjesto jednog rješenja za sve.
- Zatim cijela zemlja
Jedan nacionalni sistem
Uređaji se uvode opštinu po opštinu, dok svaka učionica ne bude pokrivena i povezana u jedinstven nacionalni sistem, sa podacima koji se čuvaju u Crnoj Gori.
Znanje koje ostaje u Crnoj Gori
ED ne prenosi samo uređaje, već i znanje. Njegov lokalni inženjerski tim, Nikola Žarić, Allie Zhang, Trifun Savić, Nikola Pavlićević i Vuk Đukanović, sarađuje sa međunarodnim stručnjacima kroz radionice transfera tehnologije, dok hakatoni sa studentima i studenti inženjeri u timu obezbjeđuju da znanje ostane u Crnoj Gori.
Temelj
Razvijeno sa vodećim partnerima
ED se oslanja na AirGradientove temelje otvorenog koda i smjernice međunarodnih stručnjaka, među kojima su Mark Hernandez sa Univerziteta Kolorado u Bolderu i Aaron Collins. Ethereum fondacija savjetuje o podacima i kriptografiji, a Univerzitet Crne Gore (UCG) i Univerzitet Donja Gorica (UDG) obezbjeđuju lokalne akademske kapacitete za prihvatanje transfera tehnologije.
Temelji hardvera otvorenog koda
Međunarodni stručnjaci za inženjerstvo
Smjernice za podatke i kriptografiju
Lokalni akademski kapaciteti
Kuda idemo
Od jednog prototipa do svake učionice
Prototip do kraja 2026.
Potpuno funkcionalan crnogorski prototip monitora otvorenog koda, a zatim sertifikacija i serijska proizvodnja.
Prvo Pljevlja
Monitori se postavljaju u svaku školu u Pljevljima, a prečišćivači vazduha slijede tamo gdje podaci pokažu da su potrebni.
U cijeloj zemlji do 2032.
Uvođenje opštinu po opštinu, dok svaka učionica ne bude pokrivena - uz rješenja i dokumentaciju otvorene sve vrijeme.
Osmišljena da je pokreće zajednica, u praksi zasnovana na dokazima i postavljena tako da je svaka zemlja može ponoviti.
I zajednica koja je nosi - najprije provjerena u Pljevljima, dokumentovana u priručniku koji svaka zemlja može usvojiti.