Svaka učionica u Crnoj Gori opremljena monitorima za kvalitet vazduha i prečišćivačima vazduha, precizno usklađenim prema potrebama.
Od jedne škole do nacionalnog standarda.
Prevucite da istražite Aira CO₂ skalu
Prijatan vazduh u učionici
Aira CO₂ skala za učionice
≤600 → 3000+ ppm
Problem
42µg/m³
Godišnja srednja vrijednost PM2.5 u Pljevljima - među deset najzagađenijih područja u Evropi.
≈1.200
Prijevremeni smrtni slučajevi godišnje u Crnoj Gori koji se pripisuju zagađenju vazduha.
392škole
Izmjeren radon - jedini pouzdan skup podataka; kod 188 mjerenja zabilježene su vrijednosti iznad praga od 300 Bq/m³ u najmanje jednoj prostoriji.
Smjernice SZO za PM2.5: 5 µg/m³. Godišnja zdravstvena šteta od ambijentalnog PM2.5 procjenjuje se na ≈277 miliona USD - 6,63% BDP-a (Svjetska banka, 2022). Broj smrtnih slučajeva: Institut za javno zdravlje, 2024.
Događaj „Zdrav vazduh u školama: svaki udah oblikuje učenje” zajednički su podržale vlade Crne Gore, Francuske i Esvatinija, a organizovali su ga Crnogorski institut za napredne inovacije (MIAI) i Air Club, međunarodna koalicija koja se zalaže za zdrav vazduh u zatvorenom.
Pročitaj priču
ED
Inženjeri od prototipa pretvaraju monitor u sertifikovani uređaj proizveden u Crnoj Gori, spreman za serijsku proizvodnju do avgusta 2027.
EDU
Edukatori realizuju 90 školskih sesija i 16 radionica, unapređujući materijale za četiri starosne grupe.
SAD
Istraživači pretvaraju pilot-projekat u četiri master rada, prvi naučni rad do decembra 2026. i sveobuhvatnu studiju do avgusta 2027.
PRSD
Tim za javne politike formira javnu bazu propisa i priprema pravni predlog za standarde kvaliteta unutrašnjeg vazduha.
PR
Rezultati pilot-projekta prevazilaze granice Pljevalja i predstavljaju se na nekim od najvećih svjetskih konferencija posvećenih kvalitetu unutrašnjeg vazduha i inovacijama.
BOOK
Terenski rad obuhvaćen kroz 90 procjena u školama i 40 domaćinstava dokumentuje se u priručniku, koji se tokom pilot-projekta revidira šest puta.
ADMIN
Operativna podrška koja omogućava da se svi tokovi rada odvijaju prema planiranom rasporedu.
Jedan sistem, tri svrhe
Nastavnici, roditelji i učenici vide mjerenja u učionici uživo, uz jasne smjernice - provjetriti, uključiti prečišćivač vazduha ili nastaviti s radom.
Nacionalni skup podataka, otvoren i pouzdan, koji se godinama nadograđuje kako bi podržao istraživanja i nacionalnu studiju o zdravlju do 2032.
Činjenična osnova za prvi crnogorski standard kvaliteta unutrašnjeg vazduha, zasnovana na stvarnim mjerenjima.
Pilot faza
Od septembra 2026. do avgusta 2027.
Uporedno praćenje kvaliteta vazduha u školama, prošireno na 40 domaćinstava; edukacija u Pljevljima, Tivtu, Žabljaku i Bijelom Polju; razvoj crnogorskog open-source monitora do faze spremnosti za serijsku proizvodnju.
MontyGlavni čuvar vazduha
NAPREDNE TEHNOLOGIJE U JAVNOM INTERESU
MIAI je pokrenuo program i vodi ga u cjelini: od crnogorskog monitora i istraživanja u školama do rada na prvom crnogorskom standardu za kvalitet unutrašnjeg vazduha.
O institutu
Tim i partneri
Osnivač: MIAI - Crnogorski institut za napredne inovacije
I zajednica koja je nosi - najprije provjerena u Pljevljima, dokumentovana u priručniku koji svaka zemlja može usvojiti.
